WELKE MICROFOON MOET IK GEBRUIKEN VOOR MIJN VIDEO?

Waarom een externe microfoon vaak essentieel is voor professionele video’s

Je vraagt je misschien af: "kan ik niet gewoon de ingebouwde microfoon van mijn camera of smartphone gebruiken?" En het korte antwoord is: ja, dat kan zeker, maar het zal vrijwel nooit resulteren in het beste eindresultaat voor je project.
Hoewel ingebouwde microfoons van camera’s en moderne smartphones steeds beter worden, hebben ze nog steeds een flink aantal nadelen ten opzichte van externe microfoons. Als jij graag de stap wilt maken van amateuristische naar professionele video's, is het belangrijk om te weten dat de audiokwaliteit minstens zo belangrijk is als het beeld. 

Redenen om voor een externe microfoon te kiezen:

• Geluidsbron gerichter opnemen
  Ingebouwde microfoons vangen geluid uit alle richtingen op. Ze hebben een richtingskarakteristiek die omnidirectioneel is. Hierdoor nemen omgevingsgeluid en ruis al snel de overhand. Een externe microfoon kun je beter richten op de geluidsbron. Dit zorgt voor scherpere en heldere opnamen.

• Kleinere afstand van microfoon tot geluidsbron
  Met de ingebouwde microfoon van je camera of smartphone kom je lang niet altijd dicht genoeg bij de geluidsbron voor een goede opname. Wanneer de microfoon verder weg is van de geluidsbron leg je in verhouding meer omgevingsgeluid en ruis vast in je opname. Je hoort de akoestiek (reflecties) van de ruimte beter, wat er voor zorgt dat de opname vaak als 'hol' of 'galmend' wordt ervaren. Een externe microfoon kun je dichter op de geluidsbron plaatsen waardoor de gewenste geluidsbron op een veel beter geluidsniveau (betere signaal-ruisverhouding) binnenkomt ten opzichte van het omgevingsgeluid.

• Hoogwaardige en heldere opnamekwaliteit
  Goede, professionele externe microfoons leggen veel meer detail en diepte vast, wat zorgt voor een prettigere luisterervaring.

• Minder kans op ongewenste bijgeluiden
  Ingebouwde microfoons nemen alles rondom de camera of smartphone op. Dit resultaat vaak in ongewenste geluiden die je helemaal niet in je video wilt hebben. Bijvoorbeeld geluiden die de camera zelf maakt bij het zoomen of focussen of het geluid van bewegingen (zoals voetstappen) van de persoon die filmt.

• Voor elk scenario de juiste microfoon
  Elk filmscenario vraagt om een specifieke aanpak. Of je nu een interview afneemt op een drukke straat, een rustige voice-over opneemt in je eigen kantoor of een hyperactieve vlog maakt waarbij enorm veel wordt bewogen: door de juiste externe microfoon te kiezen, til je jouw video direct naar een hoger niveau.

• Een duurzame investering
  Weet je wat het fijne is aan microfoons? De basistechniek verandert nauwelijks. In tegenstelling tot camera’s of smartphones die elke paar jaar verouderen, gaat een goede microfoon jarenlang mee. Het is een eenmalige investering waar je bij elke video die je maakt plezier van hebt.

Waar moet ik op letten bij het uitkiezen van een microfoon?

De vraag "Welke microfoon heb ik nodig?" is een veelgestelde vraag door content creators. Er is helaas geen simpel en eenduidig antwoord te geven op deze vraag. Wel kan ik je een aantal zaken meegeven waar je rekening mee moet houden bij het maken van een microfoonkeuze. Zoals we hierboven al bespraken is het beste type microfoon onder meer afhankelijk van de filmsituatie. Elk scenario's vraagt om zijn eigen soort microfoon. Vaak is één microfoon voldoende, maar in complexere situaties heb je soms zelfs een combinatie van verschillende microfoons nodig voor het beste resultaat. Hier vind je een aantal belangrijkste factoren die je zou moeten laten meewegen bij het uitkiezen van de juiste microfoon:

• De filmsituatie:
  Neem je op in een stil kantoor, film je buiten in de wind of sta je iemand te interviewen op een bouwplaats?

• Het soort / type microfoon:
  

  Ben je op zoek naar een compacte lavalier (dasspeld microfoon), een richtmicrofoon (shotgun) voor op je camera, of een mooie condensator microfoon om voice-overs op te nemen?. Wil je meer weten? Lees dan ons artikel: welke types en soorten microfoons zijn er?

• De richtingskarakteristiek van de microfoon:
  

  Moet de microfoon heel nauw te richten zijn, of juist van alle kanten geluid opnemen? Ontdek alles over de richtingskarakteristiek van microfoons.

• De aansluiting van de microfoon.
  

  Sluit je de microfoon direct aan op je smartphone (USB-C/Lightning), je camera (3.5mm jack) of op een professionele audio-interface(XLR)? Of misschien ben je wel op zoek naar een draadloze microfoon. Check hier welke microfoon-aansluitingen er allemaal zijn.

Ben je benieuwd welke microfoon bij jouw specifieke videoproject past? Om je op weg te helpen, bespreek ik hieronder een aantal veel voorkomende scenario’s. Ik zet daarbij, met behulp van bovenstaande overwegingen, de ideale microfoonkeuzes op een rij.

Beste microfoon voor vlogs, online content & social media video's

Dit scenario omvat de meeste video's die je op YouTube, TikTok of Instagram tegenkomt. Hierbij kun je denken aan vlogs, online cursussen, webinars, productreviews of instructievideo's. De eisen aan de geluidskwaliteit bij dit type video's zijn vergelijkbaar: De stem van diegene die spreekt moet helder worden opgepikt zonder te veel omgevingsgeluid. Hoe kies je nu de beste microfoon voor jouw video? Hierbij speelt de filmsituatie weer een belangrijke rol, maar ook de gewenste microfoonaansluiting, de uitstraling en je budget zijn hierbij belangrijk. Maak je een video waarbij je weinig beweegt en voornamelijk recht in de camera kijkt ("talking head video"). Of ben je juist veel in beweging? Afhankelijk van je setup kan een richtmicrofoon of een lavalier (dasspeld microfoon) een goede keuze zijn. In de tabel hieronder vind je hiervoor een aantal goede opties. Maak je echter een podcast of radio-uitzending die je ook als video of livestream wilt uitzenden? Dan ben ben je waarschijnlijk op zoek naar een extra warm stemgeluid en is het niet erg als een microfoon in beeld komt. Kijk in dat geval dan ook eens bij de tips die ik geef voor de juiste dynamische microfoons voor podcasts.

Beste microfoon voor interviews, reportages, presentaties & conferenties

Er zijn natuurlijk verschillende manieren om een interview op te nemen. Interview je één persoon, of spreek je meerdere mensen op straat aan? Film je binnen of buiten? Zitten jij en de geïnterviewde persoon? Of gaan jullie lopen? Welke microfoon het meest geschikt is, is afhankelijk van dit soort factoren. 

Voor een interview dat zich binnenshuis afspeelt kun je prima een goede richtmicrofoon gebruiken die je op je camera plaatst of, nog liever, op een statief net boven beeld op de spreker richt. Ga je buiten zitten dan kan een richtmicrofoon nog steeds een goede keuze zijn, maar je moet dan wel serieus rekening houden met de wind. Zorg dat je een pluis of windkap hebt voor je microfoon, en houdt rekening met ongewenst lawaai van verkeer, bouwwerkzaamheden, etc.
 Ga je iemand lopend interviewer, wordt er van een wat grotere afstand gefilmd of worden er meerdere camera’s gebruikt voor een interview? Dan is de kans groot dat een camera op statief in beeld komt of te ver weg van de geluidsbron komt. In dit geval is een lavalier (dasspeld) microfoon de beste oplossing. Bij een lavalier microfoon moet je wel rekening houden met de wind en eventueel geritsel van kleding. Ga je, in korte tijd, meerdere mensen achter elkaar interviewen (bijv. een reportage op straat)? Dan kun je ervoor kiezen om met een dynamische reporter microfoon te werken. 

Bij het vastleggen van een presentatie of conferentie wil je uiteraard de spreker op het podium goed horen. Daarnaast wil je vaak ook wel wat controle hebben over het omgevingsgeluid (reacties van het publiek bijv.). De spreker maakt waarschijnlijk gebruik van een draadloze microfoon, headset of dasspeld microfoon. Vaak is er bij dit soort gelegenheden iemand van de techniek die zorgt voor de versterking van het geluid op het podium. Het is natuurlijk super handig om aan diegene een ‘line out’ uit de mengtafel te vragen. Hiermee krijg je al een mix van alles op wat er op het podium gebeurt. Wanneer dit niet mogelijk is, kun je het beste een  lavalier bij de spreker plaatsen. Een spreker met twee draadloze microfoons, of twee headsets op staat namelijk zo lullig.
De beste manier om de sfeer van de zaal vast te leggen is door twee (condensator)microfoons in een stereo-opstelling achterin de zaal of op het podium te plaatsen, gericht op het publiek. Een andere, handige optie is het gebruik van een externe recorder zoals de Zoom H6. Deze beschikt over een ingebouwde stereomicrofoon (in XY-opstelling). Een derde optie is het gebruik van je richtmicrofoon op je camera. Deze neemt echter heel gericht op. Dat kan een voordeel zijn als je bijvoorbeeld een specifieke vraag uit het publiek eruit wilt pikken, maar is minder geschikt om de gehele sfeer van een zaal te vangen. Vanwege de richtingsgevoeligheid van de microfoon hoor je vooral wat er precies in de vuurlinie van de microfoon gebeurt. Geluid van andere kanten klinkt vaak smal, gekleurd en onnatuurlijk. Hieronder vind je een overzicht met een aantal aanbevelingen op het gebied van shotgun mics, handhelds (reporter), lavaliers en headsets.